Uitsteller of perfectionist?

Faalangst kan zich op verschillende manieren uitten. Zo kan je heel erg perfectionistisch zijn, heel hard werken en extreem hulpvaardig zijn, maar ook moeite hebben met beslissingen nemen uit angst om de foute keuze te maken, uitvluchten verzinnen om maar niet aan die ene taak te hoeven beginnen of de lat zo hoog leggen, dat je zeker weet dat hij onhaalbaar is, om zo te voorkomen dat je kan falen.

De manier van omgaan met faalangst verdelen we in 2 types. Enerzijds de mensen die heel hard werken om maar geen fouten te gaan maken (de perfectionisten) en anderzijds de mensen die alles vermijden waarin ze maar fouten kunnen maken en het daarbij horende uitstelgedrag (de uitstellers/vermijders). We noemen deze uitingsvormen ook wel actieve en passieve faalangst.

Welk type ben jij?

Meestal kan je van beide types wel wat dingen herkennen. Toch zal je merken dat je één van beide manieren van omgaan het vaakst bij jezelf opmerkt. Om faalangst te kunnen overwinnen is het erg belangrijk dat je je bewust wordt van dingen waarin faalangst een rol speelt. Je moet leren herkennen wanneer faalangst de baas is over JOU, voordat jij kan leren om de baas te worden over JOUW FAALANGST. De beschrijvingen hieronder zijn globaal. Uiteraard kan dit per persoon iets verschillen.

Type 1: de Perfectionist

Een perfectionist wil altijd alles tot in de puntjes geregeld hebben. In groepen zal hij of zij graag de controle willen houden op alles wat er gebeurd. Hij eist niet alleen van zichzelf een foutloos resultaat, maar ook van de andere groepsleden. Wanneer andere groepsleden deze kwaliteitseis niet hanteren, zal de perfectionist de taken graag van de anderen overnemen, zodat hij zeker weet dat het eindresultaat perfect is. Het gevolg is vaak dat de perfectionist veel te veel op zich neemt en het ontzettend lastig vind om dingen te delegeren.

Ook kenmerkend aan de perfectionist is dat hij bijna nooit tevreden is over het behaalde resultaat. Hij vindt altijd wel iets wat beter kon en legt daar dan voor zichzelf ook graag de nadruk op.

De perfectionist is geneigd om zichzelf voorbij te lopen, doordat hij onder invloed van stress nog perfectionistischer wordt. Door de stress maakt hij sneller fouten en wordt hierdoor nog strenger voor zichzelf en gaat nog meer zijn best doen. Het gevolg is uiteindelijk geregeld een burn-out.

Type 2: de Uitsteller/de Vermijder

De uitsteller is bang om fouten te maken en probeert alles te vermijden waarin hij of zij fouten kan maken. Liever iets niet gedaan dan iets niet goed gedaan is zijn motto. Het lijkt misschien of dit type lui of laks is, maar niets is minder waar. In zijn hoofd gaan heel veel gedachtes rond en iemand met dit type is echt wel van plan om iets te doen, maar durft het gewoonweg niet.

In groepen zal dit type geregeld goede ideeën hebben, maar daar blijft het dan vaak ook bij. Tot echte actie komt het vaak niet, omdat het innerlijke stemmetje de ideeën ondertussen alweer compleet afgebrand heeft. Ook kan iemand van dit type geregeld zijn deadlines niet halen, tot frustratie van de groep. Zoveel tijd kost deze taak toch helemaal niet, zal de rest van de groep denken, maar voor een uitsteller is dit, door de vele gedachtes die in zijn hoofd rondgaan wel het geval.

Een uitsteller heeft vaak ook enorm veel moeite met het maken van keuzes. Niet alleen grote keuzes, maar ook hele kleine keuzes worden steeds maar uitgesteld. Een vraag als; doe ik vandaag een lange of een korte broek aan, kan al lastig zijn voor de uitsteller. Maar ook vragen als; welke taken ga ik vandaag allemaal afronden en wat is de beste aanpak voor dit probleem, kunnen een uitsteller behoorlijk bezighouden.

Als een uitsteller dan uiteindelijk een keuze gemaakt heeft en dit toch niet de beste keuze blijkt, zal het de volgende keer nog lastiger worden om een keuze te maken. Het gevolg is dat een uitsteller steeds vaker uit zal gaan stellen en het maken van keuzes steeds meer gaat vermijden.

Uiteindelijk geldt voor de uitsteller vaak: “Van uitstel, komt afstel!”

Faalangst verminderen?

De perfectionist

Hierboven heb ik van beide types een aantal kenmerken genoemd. Waarschijnlijk herken je bij jezelf van beide types wel wat, maar zal één van beide toch de overhand hebben. Ben jij meer type 1, dan zal je moeten leren om minder perfectionistisch te worden. Natuurlijk is dit gemakkelijker gezegd dan gedaan, maar het is echt mogelijk om geleidelijk je eisen te leren bijstellen. In mijn blog Hoe word je minder perfectionistisch? lees je meer over hoe je dit voor elkaar kan krijgen.

De uitsteller

Als jij type 2 bent, is het heel belangrijk dat je van jezelf weet dat de faalangst ervoor zorgt dat je dingen uitstelt en excuses zoekt om iets niet te doen. Je hebt dan de eerste stap al gezet. Vervolgens moet je ontdekken waarvoor en waarom je angst hebt. Denk je dat je niet goed genoeg bent, ben je bang voor de reactie van een ander of ben je bang dat je een verkeerde beslissing neemt. Vaak blijkt dat je je helemaal niet bewust bent dat er sprake is van angst. Pas als je doorhebt dat angst de oorzaak is, kan je ook daadwerkelijk aan de slag.

Leer rationeel naar je angsten te kijken en wees je bewust van de manier waarop je met dingen omgaat. Stop met excuses te zoeken en met doemdenken en ga de uitdaging aan.

Stop met uitstellen, start met werken aan je doel! Je bent vaak tot meer in staat dan je zelf denkt. En ieder succes is weer een bevestiging en zorgt dat het de volgende keer gemakkelijker gaat.

Gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek

Misschien denk je, ik ben nu eenmaal zo. Ook dat is een smoes om je angsten niet onder ogen te hoeven zien. Je wilt ontzettend graag van je faalangst af, maar je angst houdt je misschien tegen. Maak ik wel de juiste keuze, gaat dit mij wel helpen?

Om je te helpen in deze beslissing om nu voor eens en voor altijd je faalangst te overwinnen bied ik een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek. Kom zonder verdere verplichting eens langs en kijk wat er mogelijk is in jouw geval. Vraag hier het gratis kennismakingsgesprek aan.

Myrte Duijndam Vivas Coaching

Gratis en vrijblijvende kennismaking

Wil je weten wat ik voor jou kan betekenen? Neem dan contact op voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek.

Plaats een reactie