Je hebt een doodnormale week achter de rug, veel leuke dingen gedaan en het is vrijdagmiddag. Je voelt je helemaal leeg. Niet een beetje moe, maar echt op, alsof je een marathon hebt gelopen terwijl je eigenlijk gewoon een normale week achter de rug hebt. Herken jij dat?

Als hoogsensitief persoon heeft jouw zenuwstelsel meer te verwerken dan bij de meeste mensen. Dat is geen zwakte. Maar het betekent wel dat jij eerder op raakt, en dat je sneller richting een burn-out kunt glijden dan je zelf doorhebt.

Waarom hoogsensitieve mensen vaker opgebrand raken

Hoogsensitiviteit is geen aandoening, maar een aangeboren eigenschap die bij zo’n 15 tot 20 procent van de mensen voorkomt. Als hoogsensitief persoon verwerk je prikkels dieper. Je hoort meer, voelt haarfijn aan wat anderen nodig hebben en denkt langer door over wat je meemaakt. Daardoor leef je intens mee met anderen en ervaar je mooie momenten intenser, maar raak je ook sneller overprikkeld.

Op je werk of op school stroomt er de hele dag informatie op je af: gesprekken, schermen, achtergrondgeluiden, de stemming van collega’s of klasgenoten. Jij pikt dat allemaal op, en dat kost energie. Neem je ’s avonds niet genoeg hersteltijd, of speel je al jaren de rol van “ik draai gewoon mee”, dan bouwt die vermoeidheid zich sluipend op.

Bekende patronen waardoor hoogsensitieve mensen een groter risico lopen zijn:

– Je voelt haarfijn aan wat anderen nodig hebben. Daardoor zeg je sneller ja, ook als je eigenlijk geen ruimte hebt.

– Je legt de lat hoog. Half werk leveren voelt niet goed, dus je gaat door tot het klopt. Perfectionisme en hoogsensitiviteit gaan vaak hand in hand.

– Je signalen komen laat door. Juist omdat je zo gericht bent op je omgeving, mis je soms wat je eigen lijf al weken probeert te vertellen.

Herken jij dit? Dan is het goed om te weten dat dit patronen zijn, geen karakterfouten. En patronen kun je veranderen.

Overprikkeling of burn-out: wat is het verschil?

Heb ik last van (chronische) overprikkeling of heb ik een burn-out? Vaak worden deze twee door elkaar gehaald, maar ze zijn echt verschillend.

Overprikkeling is acuut: na een dag vol indrukken ben je vol, prikkelbaar en moe, maar na rust knap je weer op. Dit kan soms een paar minuten duren en soms ook wel een paar dagen, maar ontspanning helpt je om je beter te laten voelen. Soms kan overprikkeling ook bijna chronisch lijken. Bijvoorbeeld als je meerdere keren per dag een moment van overprikkeling ervaart.

Een burn-out is chronische uitputting: je reserves zijn zo lang aangesproken dat rust alleen niet meer genoeg is. Je wordt wakker met dezelfde vermoeidheid als waarmee je ging slapen. Het herstel kan maanden tot jaren duren.

Het gevaarlijke is dat langdurige overprikkeling sluipend overgaat in uitputting en kan leiden tot een burn-out. Daarom is het zo belangrijk om overprikkeling serieus te nemen als signaal, niet als iets waar je overheen moet stappen.

De signalen die je misschien mist

Het lastige aan een dreigende burn-out als hoogsensitief persoon is dat de signalen er vaak al vroeg zijn, terwijl jij ze wegwuift. Je bent immers gewend om veel te voelen. Maar hoe weet je dan wanneer het te veel wordt?

Let op deze signalen:

Je bent ’s ochtends al moe wanneer je wakker wordt, nog voordat de dag is begonnen
Kleine beslissingen kosten ineens veel moeite
Je hebt geen zin meer in dingen waar je normaal van geniet
Je huilt sneller dan anders, of juist helemaal niet meer
Je voelt je prikkelbaarder dan gebruikelijk, of juist volledig vlak

Herken jij jezelf in meerdere van deze punten? Negeer dat dan niet. Het is een signaal van je lichaam: het is tijd om te vertragen.

Wat je kunt doen: hersteltijd is geen luxe

Als hoogsensitief persoon heb je structureel meer hersteltijd nodig dan mensen die dat niet zijn. Dat is niet zwak, dat is simpelweg hoe jouw zenuwstelsel werkt. Het probleem is dat onze maatschappij daar weinig ruimte voor biedt en dat jij jezelf misschien al jaren aanspoort om door te gaan.

Wat écht helpt, is stoppen met wachten tot je lege tank zichzelf vult. Herstel werkt alleen als je er actief ruimte voor maakt. Dat mag klein beginnen:

Neem na een drukke ochtend tien minuten stilte, ook als je het gevoel hebt dat je eigenlijk nog iets moet doen
Zeg vaker nee, ook als dat ongemakkelijk voelt
Plan elke dag één moment van diepe rust: wandelen, lezen, een bad nemen, muziek luisteren, iets wat jou oplaadt

En misschien wel het belangrijkste: stop met jezelf vergelijken met mensen om je heen die “zoveel meer aankunnen”. Jouw brein werkt anders en dat mag er zijn.

De kracht die je vergeet te zien

Hoogsensitiviteit brengt ook iets moois met zich mee, iets wat je in de vermoeidheid soms even kwijtraakt. Je bent diepgaand empathisch. Je merkt nuances die anderen missen. Je denkt zorgvuldig na. Je voelt feilloos aan wat echt is en wat niet.

Burn-outpreventie voor hoogsensitieve mensen gaat niet alleen over minder doen. Het gaat ook over leren vertrouwen op de signalen die je lichaam je al de hele tijd geeft, en jezelf daarin eindelijk serieus nemen.

Praktische tip voor deze week

Schrijf aan het einde van elke dag drie dingen op die energie hebben gekost en één ding dat energie heeft opgeleverd. Na een tijdje zie je wellicht een patroon. Dat patroon vertelt je veel over waar jij herstel nodig hebt en wat jou kan helpen om dit op een goede manier te doen.

Coaching voor hoogsensitieve mensen met een (dreigende) burn-out

Ben je hoogsensitief en merk je dat je regelmatig leegloopt, of vraag je je af of jij op weg bent naar een burn-out? In mijn praktijk begeleid ik volwassenen en jongvolwassenen die meer uit zichzelf willen halen zonder zichzelf te verliezen. In een gratis en vrijblijvende kennismaking kijken we samen wat jij nodig hebt. Je bent van harte welkom.

Neem contact op via vivascoaching.nl of vraag meteen een gratis en vrijblijvende kennismaking aan.