Hoe ga je om met wedstrijdstress?

Faalangst speelt niet alleen op in situaties van werk en school, het kan ook een grote invloed hebben op prestaties in de sport. Zo zijn er veel kinderen, maar ook volwassenen die last hebben van wedstrijdstress. Ik had dit bijvoorbeeld zelf heel erg als ik met mijn paard op wedstrijd ging. Ik had zoveel wedstrijdspanning, dat ik tijdens de proef volledig blokkeerde en niet kon rijden voor wat ik waard was.

Deze spanning begon al dagen voor de wedstrijd. Ik had last van een zenuwachtig gevoel, wilde me perfect voorbereiden en sliep slecht. In de training merkte ik al dat de prestaties minder werden. Mijn spieren waren te gespannen en omdat het paard de perfecte spiegel is, nam deze mijn spanning over. De dag van de wedstrijd was de spanning nog veel groter en daardoor behaalde ik niet de gewenste resultaten. Ik werd hierdoor steeds onzekerder en de spanning werd alleen maar groter.

Bewustwording wedstrijdstress

Op het moment dat ik mij bewust werd dat de wedstrijdstress de oorzaak was van de minder goede resultaten en het blokkeren van mijn paard, kon ik er ook wat aan gaan doen. Vanuit mijn werk als fysiotherapeut kende ik een heel aantal ademhalingsoefeningen en ontspanningsoefeningen en in combinatie met het ombuigen van belemmerende gedachtes, kon ik mijn wedstrijdspanning controleerbaar maken en ging ik weer met plezier op wedstrijd. In deze blog geef ik tips om jouw wedstrijdstress ook onder controle te krijgen.

Omgaan met wedstrijdspanning

wedstrijdspanning paard wedstrijdstress

Om te kunnen presteren heb je een bepaalde spanning nodig. Dit zorgt ervoor dat je gefocust bent en het beste van jezelf naar boven haalt. Maar als de spanning te groot is, kan dit juist heel erg belemmerend werken. Ik hoor geregeld van wedstrijdruiters dat ze in een proef of een parcours stoppen met rijden en hun paard niet meer goed aanvoelen. Dit heeft dan een negatief effect op de prestatie.

Om je prestaties zo optimaal mogelijk te maken, is het belangrijk om niet alleen fysiek in topvorm te zijn, maar ook mentaal. En daar hoort het op een goede manier omgaan met wedstrijdstress of wedstrijdspanning ook bij.

Wat mij persoonlijk heel erg geholpen heeft om mijn wedstrijdspanning de baas te worden, is de gedachte dat ik mijn wedstrijdstress ook juist als iets positiefs kan zien. Dat ik een zekere spanning nodig heb om goed te kunnen presteren.

Ik ben van nature (zoals veel mensen die last hebben van faalangst/wedstrijdstress) een perfectionist en wil altijd goede resultaten behalen. Ook leg ik de lat voor mezelf erg hoog. Het nadeel hiervan was, dat ik vooral keek naar de dingen die nog niet goed gingen en mezelf onmogelijke doelen stelde, maar het voordeel is ook dat ik heel nauwkeurig kan rijden en steeds het beste in mijzelf naar boven wil halen.

De volgende tips kunnen je helpen jouw wedstrijdspanning ook de baas te worden:

#Haalbare doelen stellen

Door je doelen haalbaar te maken en niet alleen maar naar de fouten, maar juist naar de positieve dingen te kijken krijg je meer vertrouwen. Probeer jezelf niet te straffen voor fouten, maar zie ze als een leermoment.

Wat mij heel erg geholpen heeft is na iedere wedstrijd 1 ding te pakken waar ik nog niet helemaal tevreden over was, om daar de komende tijd wat extra aandacht aan te besteden in de training. Ik stelde voor mezelf na iedere wedstrijd 1 doel op voor de volgende wedstrijd en zorgde dat dit doel ook echt haalbaar was. Het is handig om een doel te stellen waar je zelf invloed op hebt. Dus niet; ik wil de volgende keer minimaal 220 punten halen, maar; de volgende keer wil ik de hoeken netter inrijden.

Het voordeel is dat de kans dat je dit ook daadwerkelijk lukt tijdens de volgende proef veel groter is en dit geeft weer een boost aan je zelfvertrouwen. Doordat je niet alles perfect wil doen, leg je jezelf minder druk op en is de spanning tijdens de wedstrijd al veel minder.

#Een goede voorbereiding

dressuur wedstrijdspanning

Op het moment dat je last hebt van wedstrijdstress is het goed om niet te snel over te gaan naar een hogere klasse. Zorg ervoor dat je de oefeningen goed beheerst en dat je je er zeker over voelt. Dit scheelt een hele hoop spanning en uiteindelijk zal je waarschijnlijk sneller de klasse doorlopen.

Dit geld ook voor de wedstrijddag. Ik werkte zelf altijd met een lijstje, waarop ik precies had staan wat ik allemaal mee moest nemen. De dag voor de wedstrijd zetten ik alles klaar en de dag van de wedstrijd zorgde ik dat ik ruim op tijd op stal aanwezig was, zodat ik mijn paard in alle rust klaar kon maken en op tijd konden vertrekken. Door op tijd op de wedstrijdlocatie aanwezig te zijn, kon ik alles even goed in mij opnemen en had ik tijd voor een mentale voorbereiding, waardoor ik zo ontspannen mogelijk de proef in ging.

#Oefenen en nog eens oefenen

Oefen het presteren onder druk regelmatig. Door geregeld op wedstrijd te gaan en iedere keer een vaste structuur aan te houden, wordt alles bekend en weet je precies wat je te wachten staat. Je hoeft je daar dan niet meer druk om te maken en kunt alle aandacht gaan richten op de proef zelf.

#Focus op de dingen die goed gaan

wedstrijdstress dressuur

De perfecte proef bestaat eigenlijk niet. Jij bent niet elke dag hetzelfde en je paard ook niet. En zelfs de beste topruiter haalt niet op ieder onderdeel een 10. Je hebt onderdelen waar je van nature sterker in bent en onderdelen die een echte uitdaging kunnen vormen. Uiteraard kun je de oefeningen die jullie lastig vinden proberen te verbeteren, maar door juist de sterke onderdelen nog meer te verbeteren, kunnen je punten veel hoger worden. Je compenseert zo de minder sterke onderdelen met de dingen waarin jullie wel goed zijn en deze manier van trainen heeft een positief effect op je zelfvertrouwen.

#Ademhaling en ontspanningsoefeningen

Op het moment dat je spanning hebt, versnelt je ademhaling en ga je hoger ademhalen. Daarnaast ga je ook je spieren vastzetten. Door voor en tijdens de wedstrijd ademhalingsoefeningen en ontspanningsoefeningen te doen, raak je meer ontspannen en kan je weer beter voelen wat je paard doet.

Als jij zelf gespannen bent, zal het paard dit meteen voelen en zelf ook aanspannen. Kan jij heel bewust je ademhaling naar je buik brengen en je spieren ontspannen, dan merk je dit ook meteen aan je paard. Jullie voelen elkaar dan veel beter aan en kunnen beter samenwerken.

#Visualiseer het gewenste resultaatspringen wedstrijdspanning

Veel wedstrijdruiters zijn geneigd om te denken aan de dingen die fout kunnen gaan. Als dit de gedachte is die je in je hoofd hebt, is de kans ook groter dat dit daadwerkelijk gebeurd. Door juist te visualiseren dat je paard door de proef danst en alle oefeningen helemaal perfect alle oefeningen uitvoert, dat jij super ontspannen in het zadel zit en precies op het juiste moment de juiste hulpen geeft, zorgt ervoor dat je veel positiever en zelfverzekerder de proef ingaat en zorgt voor een soort van positieve flow.

Veel sporters gebruiken dit visualiseren als mentale training.

#Focus je niet teveel op het oordeel van de jury en op concurrenten

Je hebt zelf invloed op hoe je de proef rijdt, maar niet op de punten en op wat je concurrenten doen. Door je teveel te focussen op dingen waarop je geen invloed hebt, maak je jouw prestatie en zelfwaardering afhankelijk van anderen. Iedere jury let op andere dingen en het is en blijft een jurysport. Het kan dus een keer voorkomen dat je punten lager zijn dan je zou verwachten. Je hebt hier geen invloed op. Probeer commentaar van de jury mee te nemen om jezelf te verbeteren, maar blijf ook vertrouwen op jouw eigen gevoel.

Kijk ook niet teveel naar concurrenten. De kans is groot dat jij jezelf kleiner maakt als jij denkt dat een concurrent het veel beter gaat doen. Het gevolg is dat je met minder zelfvertrouwen de wedstrijd in gaat en dat je uiteindelijk niet jouw beste prestatie laat zien.

Kan ik jou helpen je wedstrijdspanning onder controle te krijgen?

Myrte Duijndam -de Jong Stress en Faalangst coach

Wil jij graag beter presteren en je wedstrijdspanning de baas worden? Wil jij het plezier weer terug krijgen bij het rijden van een wedstrijd? Of wil je werken aan je zelfvertrouwen? Vraag dan gratis een kennismakingsgesprek aan op de contactpagina om te kijken wat ik voor je kan betekenen.

NB. Natuurlijk helpen deze tips ook voor wedstrijdstress bij andere sportwedstrijden.

Myrte Duijndam Vivas Coaching

Gratis en vrijblijvende kennismaking

Wil je weten wat ik voor jou kan betekenen? Neem dan contact op voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek.

1 gedachte over “Hoe ga je om met wedstrijdstress?”

Plaats een reactie