14 veelvoorkomende oorzaken van een burn-out

Hoewel we graag zoeken naar DE oorzaak van een burn-out is er maar zelden één specifieke oorzaak te vinden. Vaak is er sprake van een combinatie van verschillende factoren die zorgen dat iemand burn-out raakt. De oorzaak die als laatste aanwezig is, of die het meest op de voorgrond staat, wordt dan vaak als DE oorzaak gezien. Echter ontstaat een burn-out vaak door een opeenstapeling van dingen en was deze situatie of oorzaak de druppel in een emmer die al vol zat met heel veel andere druppels. Wanneer er tijdens de behandeling van een burn-out alleen aandacht is voor “de laatste druppel”, is de kans op herhaling groot.

Vaak ontstaat een burn-out door een combinatie van factoren in de werk- en privésfeer. Daarom is het belangrijk om bij de preventie (en behandeling) van een burn-out, naast de werksituatie, ook vooral de privésituatie niet te vergeten.

In deze blog noem ik 14 veelvoorkomende oorzaken van een burn-out.

1. Perfectionisme

Perfectionisme is een belangrijke oorzaak van een burn-out. Precies werken is een kwaliteit, echter wanneer je alles perfect wilt afleveren, zet je jezelf voor een onmogelijke taak. Je eist dan van jezelf dat je geen fouten maakt en dit is bij voorbaat onhaalbaar. De kans is groot dat je een vorm van faalangst hebt en dit levert veel stress op. Het gevaar is dat je óf veel te veel tijd en energie in dingen stopt, óf dingen ontwijkt, uit angst om het niet perfect te kunnen volbrengen. In het eerste geval loop je een grote kans op een burn-out doordat je te hard werkt en te weinig tijd hebt voor ontspanning. In het tweede geval belemmer je jezelf in het behalen van doelen en ga je steeds meer uitstellen en vermijden.

2. Controle willen houden

Dingen in eigen hand willen houden kan soms noodzakelijk en handig zijn, maar wanneer jij overal de controle op wilt houden maak je het jezelf wel erg moeilijk. Er zijn dingen waar je zelf geen invloed op hebt en wanneer je hier toch de controle probeert te houden kost dit enorm veel energie. Wanneer je graag controle houdt, vind je het waarschijnlijk moeilijk om iets aan een ander over te laten en wanneer je iets uit handen geeft, wil je eigenlijk dat het op jouw manier gebeurt.

Je geeft iemand anders hierdoor niet het vertrouwen en de mogelijkheid een taak voor je uit te voeren en zult alles in eigen hand houden. Om een burn-out te voorkomen is het belangrijk bepaalde taken te leren delegeren en de controle af en toe los te laten.

Gratis paper - uit je burnout
Download het gratis paper

Download het gratis paper Uit je Burn-out met daarin 8 praktische tips om je Burn-out vaarwel te zwaaien.

3. Te grote loyaliteit

Loyaliteit is iets moois, maar kan jezelf ook behoorlijk uitputten. Wanneer je zelf erg loyaal bent, erger je je waarschijnlijk snel aan mensen die dit niet zijn. Ook is het gevaar van te loyaal zijn dat je steeds harder en harder gaat werken, tot je er (vaak letterlijk) bij neervalt.

4. Te groot verantwoordelijkheidsgevoel

Veel mensen met een te groot verantwoordelijkheidsgevoel nemen te veel lasten van een ander op de schouders. Vaak zie je dit letterlijk terug in de houding; Iemand loopt iets voorovergebogen en heeft veel spierspanning in de schouderregio.

Heb jij vaak het gevoel dat jij de enige bent die de kar moet trekken? Of wil je iedereen om je heen helpen en vergeet je daarbij jezelf geregeld? Vraag je zelf dan eens af of het altijd nodig is dat jij de verantwoordelijkheid neemt.

5. Gebrek aan assertiviteit

Ben jij in staat je eigen mening te geven en je eigen grenzen aan te geven? Of ga je gemakkelijk met een ander mee. Wanneer jij niet duidelijk staat voor de dingen die voor jou belangrijk zijn, zijn andere mensen snel geneigd om over je heen te lopen en dingen voor jou te gaan bepalen. Leer duidelijk je grenzen te communiceren, want alleen JIJ kunt bepalen waar jouw grens ligt en jij bent ook de enige die deze grenzen kan bewaken.

6. Onverwerkte emoties en gevoelens

Geregeld is er bij iemand die burn-out raakt sprake van onverwerkte emoties van dingen die in het verleden hebben plaatsgevonden. Zo kan er iets in je jeugd gebeurd zijn, wat je nog altijd met je meedraagt. Denk hierbij aan een scheiding, mishandeling of misbruik, verlies van een dierbare of een andere ingrijpende gebeurtenis. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat in de opvoeding vooral nadruk werd gelegd op de dingen die niet lukten of niet goed gingen en beduidend minder op de dingen die juist wel goed gingen. Hierdoor kan het zijn dat je, jezelf een enorme druk oplegt om te willen ‘pleasen’ of complimenten te willen ontvangen en hierdoor steevast over je grenzen gaat.

7. Spanningen en conflicten

Wanneer je in een situatie moet werken waar veel spanning heerst of waar er sprake is van een conflict, staat je boog constant gespannen. Het word dan lastig om de ontspanning te vinden en de kans dat dit je uiteindelijk teveel wordt is groot. Dit geldt uiteraard ook voor spanningen en conflicten in de privésfeer.

8. Belemmerende, ineffectieve gedachten

Vaak is niet de situatie de oorzaak van stress, maar de gedachten die je over de situatie hebt. Als je altijd denkt: “dat gaat mij nooit lukken” is de kans groot dat datgene ook werkelijk niet lukt (de ‘self fulfilling prophecy’). Dit is vervolgens weer een bevestiging dat het niet lukt, waardoor je deze vicieuze cirkel zelf in stand houdt.

Een ander voorbeeld is “Ik mag niet emotioneel worden”. Het gevaar hiervan is dat je angstvallig je emoties in jezelf houdt, waardoor mensen in je omgeving geen idee hebben dat je ergens mee zit. Op die manier kunnen ze er ook geen rekening mee houden of je helpen. Je maakt het jezelf op deze manier moeilijker dan nodig is.

9. Verlies van veiligheid

Mensen hebben behoefte aan een bepaalde vorm van zekerheid. Wanneer een stuk veiligheid of zekerheid wegvalt (bijvoorbeeld gezondheid, een relatie of een deel van het inkomen) kan dat de druppel zijn om burn-out te raken.

10. Slecht kunnen plannenplanning

Wanneer je structureel te weinig tijd uittrekt voor activiteiten, heb je geregeld last van tijdgebrek. Het gevolg is dat je moet haasten om dingen af te ronden. Gebeurt dit één keer, dan is het geen probleem, maar wanneer je, je de hele dag loopt te haasten, is de kans groot dat dit je een keer op gaat breken.

11. Onduidelijkheid op het werk

De werksituatie en vooral onzekerheid over de werksituatie is voor veel mensen een bron van stress. Wanneer er binnen het bedrijf waar je werkt onduidelijkheid heerst over de functie, het takenpakket, of zelfs over het behoud van baan (reorganisaties, …) kan dit het gevoel van veiligheid sterk verminderen. Deze onzekerheid kan zich op heel veel verschillende manieren uiten. De een sluit zich geheel van het werk af en wordt zelfs afstandelijk, terwijl de ander probeert juist veel werk naar zich toe te trekken en daardoor teveel op zijn bord neemt.

12. Meerdere “functies”

Vaak hebben mensen naast hun baan een heel druk sociaal leven. Zo hebben veel mensen een gezin, nemen ze deel aan diverse clubs en zijn ze lid van verenigingen. Omdat tegenwoordig de zorg voor ouderen en zieken minder goed geregeld is, zijn ook veel mensen naast hun werk en gezin mantelzorger. Wanneer je te veel functies hebt en alles goed wilt doen, dan is de kans groot dat het op een bepaald moment even teveel wordt.

13. Verminderde gezondheid

Wanneer je te maken krijgt met lichamelijke of geestelijke gezondheidsklachten, ben je minder vitaal dan voorheen. Je belastbaarheid ligt een stuk lager en je zult je belasting hierop aan moeten passen. Op het moment dat je hierin geen verandering aanbrengt, pleeg je roofbouw op je lichaam en is de kans groot dat je uiteindelijk burn-out raakt of je gezondheid verder verslechtert.

balans-2

Ook kan stress de oorzaak zijn dat je gezondheid minder goed is. Te veel stress kan zorgen dat je last krijgt van bijvoorbeeld (voedsel)allergieën of een verminderde weerstand. Het gevolg hiervan is dat je belastbaarheid lager is, waardoor je nog vatbaarder wordt voor stress. Wanneer je hier geen verandering in aanbrengt, zal deze neerwaartse spiraal steeds verder naar beneden gaan, tot je uiteindelijk uitgeput raakt.

14. Hooggevoeligheid

Hoewel dit voor veel mensen als iets spiritueels of “zweverigs” klinkt, komt hooggevoeligheid veel voor. Ongeveer 20% van de bevolking is hooggevoelig (ook wel hoogsensitief genoemd). Hooggevoeligheid krijgt gelukkig steeds meer naamsbekendheid en wordt steeds meer geaccepteerd. Bij iemand die hooggevoelig is (HSP-er) komen prikkels harder binnen, waardoor de kans op overprikkeling toeneemt. Iemand raakt sneller vermoeid en uitgeput en de kans op burn-out is groot. Door jezelf bewust te zijn van deze eigenschap en je eigen grenzen goed in acht te nemen, kun je de lasten van hoogsensitiviteit omzetten in een kracht. Iemand die hoogsensitief is, kan bijvoorbeeld heel goed stemmingen aanvoelen en weet snel wat er nodig is om bijvoorbeeld een ruimte prettiger te maken, maar de kans op een burn-out ligt voor personen met deze eigenschap altijd op de loer.

Welke dingen kunnen bij jou een burn-out veroorzaken, of waren de oorzaken van jouw burn-out? Ik lees graag je ervaring.

Myrte Duijndam Vivas Coaching

Gratis en vrijblijvende kennismaking

Wil je weten wat ik voor jou kan betekenen? Neem dan contact op voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek.

Dit artikel nog eens lezen? Bewaar het op Pinterest!

14 veelvoorkomende oorzaken van een burn-out

Plaats een reactie